وقتی پناهگاه جانها به محل تعقیب تبدیل میشود:
دیماه فقط در خیابانها خونین نبود؛ روایتهایی که از داخل ایران بیرون آمدهاند نشان میدهند که حتی بیمارستانها — جایی که باید پناهگاه جانهای زخمی باشد — از سایه سرکوب در امان نماندند. گزارشها و شهادتها حکایت از آن دارد که مجروحانی که برای درمان مراجعه کردند، به جای امنیت، با بازداشت، ناپدید شدن یا مرگ مواجه شدند. این تنها یک بحران سیاسی نیست؛ شکستن یکی از بنیادیترین خطوط قرمز انسانی است.
گزارش Iran Human Rights: درمان یا بازداشت؟
سازمان Iran Human Rights بر اساس شهادت پزشکان و کادر درمان اعلام کرده که در جریان سرکوب اعتراضات، بیمارستانها عملاً به بخشی از ماشین سرکوب تبدیل شدند؛ مجروحان در مواردی از درمان محروم شدند، از تخت بیمارستان بازداشت شدند، یا حتی در داخل مراکز درمانی کشته شدند. در این گزارشها آمده که پزشکان و پرستارانی که تلاش کردند جان زخمیها را نجات دهند، تهدید، احضار یا بازداشت شدند — گویی وظیفه انسانی آنان جرم بوده است.
جستوجوی تختبهتخت؛ ترسی که زخمیها را پنهان کرد:
این روایتها از جستوجوی اتاقبهاتاق نیروهای امنیتی برای شناسایی مجروحان، انتقال بیماران به مکانهای نامعلوم، و ایجاد فضای وحشت در مراکز درمانی سخن میگویند؛ فضایی که باعث شد بسیاری از زخمیها اصلاً جرئت مراجعه به بیمارستان را نداشته باشند. برخی ترجیح دادند در پستوها و درمانهای مخفیانه رنج بکشند تا اینکه به دست نیروهایی بیفتند که باید حافظ امنیت باشند.
پزشکی زیر فشار؛ وقتی نجات جان انسان جرم تلقی میشود:
گزارشهای دیگر نهادهای حقوق بشری نیز از بازداشت مجروحان در حال درمان، تهدید کادر درمان، و حمله به بیمارستانها حکایت دارد — اقداماتی که عملاً دسترسی به درمان را به ابزار فشار سیاسی تبدیل کرد. این وضعیت نهتنها جان انسانها را به خطر انداخت، بلکه مفهوم بیطرفی پزشکی را زیر پا گذاشت؛ مفهومی که حتی در جنگها نیز باید محترم شمرده شود.
پرسشی که بیپاسخ مانده است
اگر این روایتها درست باشد — و حجم آنها آنقدر گسترده است که نمیتوان بهسادگی نادیدهشان گرفت — با وضعیتی روبهرو هستیم که در آن مرز میان درمان و سرکوب فرو ریخته است. بیمارستان دیگر محل امید نیست؛ بلکه برای برخی به ایستگاه بعدی بازداشت یا مرگ تبدیل شده است.
جامعهای که در آن زخمی از ترس دستگیری از درمان فرار میکند، چه اندازه از معیارهای انسانی فاصله گرفته است؟ یادآوری این روایتها تنها ثبت تاریخ نیست — مطالبه پاسخگویی است.
امیر پالوانه
